گاهی وقتها، خطاهای کوچک و قابل پیشگیری، عواقب خطرناک و جبران ناپذیری در پی دارند. یکی از همین خطاهای کوچک اما خطرناک، سهل انگاری در استفاده صحیح از وسایل گازسوز یا برقی در خانه است. این سهل انگاری ممکن است به قیمت جان یک خانواده تمام شود.
آتشسوزیهای خانگی از رایج ترین انواع آتشسوزی است که صرفا به استفاده نادرست از وسایل برقی و گازی ختم نمیشود. اگر میخواهید مهمترین عوامل موثر در آتشسوزیهای خانگی را بشناسید و از آنها پیشگیری کنید، خواندن این توصیهها میتواند به شما کمک کند.
۱- پخت و پز
رها کردن ماهیتابه حاوی روغن یا قابلمه غذا روی شعله گازی که در کنار مواد اشتعالزا، پرده و کابینتها از عوامل آتشسوزی میباشد.
از دیدگاه آمار:
بر اساس آمارهای جهانی، ۲۳ درصد از آتشسوزیهای خانگی و ۹ درصد از مرگهای در اثر آتشسوزی به عامل پخت و پز مربوط میشود.
راه حل:
هیچگاه خانه را هنگامی که غذایی در حال پختن روی اجاق گاز است، ترک نکنید. وسایل اشتعالزا مانند اسپریها را حداقل یک متر دورتر از اجاق گاز قراردهید. وسایل اشتعالزا را در کابینت بالای اجاق گاز قرار ندهید. سعی کنید اجاق گاز را در دورترین نقطه نسبت به پرده آشپزخانه قرار دهید. وقتی که برای سرخکردن مواد غذایی، روغن را در درون ماهیتابه میریزید و مثلاً تلفن زنگ میزند و شما مجبور به ترک کردن آشپزخانه میشود، حتماً قبل از این کار شعله گاز راخاموش کنید.
۲- سیگار
بیشترین آمار مرگ و میر در اثر آتشسوزیهای خانگی مربوط به سیگار نیمه سوخته رها شده توسط یکی از اعضای خواب آلود خانواده در خانه و آتشسوزی ناشیاز آن است.
از دیدگاه آمار:
۵ درصد از آتشسوزیهای خانگی و ۲۳ درصد از مرگهای مربوط به آن، ناشی از سیگارهای نیمه خاموشند.
راه حل:
در خانه سیگار نکشید یا حداقل هنگام خواب آلودگی و وقتی که در تخت خواب یا روی کاناپه دراز کشیدهاید، این کار را نکنید. از یک زیر سیگاری بزرگشیشهای یا چینی استفاده کنید. امکان آتش گرفتن زیر سیگاریهای چوبی بسیار زیاد است و زیر سیگاریهای فلزی هم، بعد از داغ شدن ممکن است سبب آتش گرفتن رومیزی شود. خاکستر و ته مانده سیگار را خیس کنید و آنها را وقتی که داغ هستند درون سطل زباله نریزید.
۳- شمع
شمعهای درحال سوختن، شاید در نگاه اول زیبا به نظر برسند ولی حقیقت این است که وقتی آنها را در اتاق خواب یا کنار لوازم قابل اشتعال قرار میدهند، قابلیت ایجاد آتش در آنها پدید میآید.
از دیدگاه آمار:
عامل ۵ درصد از آتشسوزیهای خانگی و ۳ درصد از مرگهای ناشی از آن، شمعهای زیبای در حال سوختن است.
راه حل:
از جا شمعیهایی که قابلیت اشتعال دارند استفاده نکنید. فقط مواقعی که منزل هستید و بیدارید، شمع روشن کنید. شمعها را حداقل یک متر دورتر از مواد قابل اشتعال قرار دهید. نزدیک پردهها و کنار مبلمان شمع روشن نکنید.
اگر از جا شمعیهای دیوار کوب یا آویز استفاده میکنید، حواستان باشد که صحیح و با دقت به دیوار یا سقف وصلشان کنید تا باز شدن و سرنگونی آنها، سبب آتشسوزی نشود.
۴- وسایل گرمازا
گرم شدن تدریجی لوازم چوبی پلاستیکی یا حتی پارچهای نزدیک بخاریهای برقی، گازی یا شومینه و آتش گرفتن آنها در اثر گرمای زیاد، یکی دیگر از عوامل موثر در آتشسوزیهای خانگی است.
از دیدگاه آمار:
۱۵ درصد از آتشسوزیهای خانگی و ۱۳ درصد از مرگهای مربوط به آن در اثر استفاده غلط از وسایل گرمازا است.
راه حل:
وسایل گرمازا را حداقل یک متر دورتر از لوازم منزل مانند مبلمان، تخت خواب یا پردهها قرار دهید. بهتر است هنگام خواب، گرم کنندههای برقی را خاموش کنید. لباسهای خیس را برای خشک شدن روی بخاری یا میلههای محافظ شومینه قرار ندهید. وسایل اشتعالزا مانند اسپریها یا مواد شوینده را حداقل یک متر و نیم دورتر از وسایل گرمایشی بگذارید. اگر شرایط منزلتان مناسب است، بخاری را در محلی بگذارید که حداقل یک متر با فرش یا مبلمان فاصله داشته باشد. سرمایی بودن شما هم دلیل مناسبی برای خوابیدن کنار شومینه یا بخاری نیست. برخی آتشسوزیها در اثر سوختن پتو و ملحفه در تماس با وسایل گرمازا رخ میدهد.
۵- لوازم برقی
تماس سیم و کابلهای لوازم برقی که روکش آنها از بین رفته است با وسایل منزل بخصوص فرش و استفاده نادرست از برخی وسایل برقی، عامل بعدی است.
از دیدگاه آمار:
۹ درصد از آتشسوزیهای خانگی و ۱۰ درصد از مرگهای مربوط به آن در اثر استفاده نادرست از لوازم برقی است.
راه حل:
اگر روکش سیم وسیله برقی از بین رفته، تا درست کردنش توسط یک تعمیرکار مجرب از آن استفاده نکنید. هنگام خروج از منزل،سیم لوازم برقی(اتو، بخاری برقی و حتی لوازم صوتی و تصویری) را از پریز خارج کنید. اگر هنگام اتو کردن لباسها کاری برایتان پیش آمد، حتما قبل از انجام آن کار سیم اتو را از پریز جدا کنید. برای لامپ سرویس بهداشتی و حمام از حبابهای مخصوص لامپ استفاده کنید.
۶- آبگرمکن
کمبود هوای تازه در اطراف آبگرمکن و در نتیجه گرم شدن هوای محیط و آتش گرفتن مواد قابل اشتعال و وسایل نزدید آبگرمکن
ازدیدگاه آمار:
آبگرمکن، عامل ۷ درصد از آتشسوزیهای خانگی و ۴ درصد از مرگهای مربوط به آن است.
راه حل:
مطمئن شوید که آبگرمکن در محیطی قرار دارد که تهویه مناسب دارد. مواد قایل اشتعال، پارچه یا هر وسیله دیگر را حداقل یک متر دورتر از آبگرمکن قرار دهید. سالی یکبار مشعل آبگرمکن را تمیز کنید. از قرار دادن آبگرمکنهای دیواری درون کابینت(بویژه کابینتهای چوبی) خودداری کنید.
۷- آتش بازی توسط بچهها
روشن کردن کبریت، فندک و بازی با شعله گاز و شومینه توسط بچهها، نه تنها عامل ۵ درصد از آتشسوزیهای خانگی است بلکه متاسفانه یکی از مهمترین عوامل مرگ بچهها در اثر سوختی است.
از دیدگاه آمار:
بچهها، باعث ۵ درصد از آتشسوزیهای خانگی و ۸ درصد از مرگهای ناشی از آن هستند.
راه حل:
تنها راه حل پیشنهادی در این مورد دور نگه داشتن بچهها از مواد آتشزایی مثل کبریت و فندک و تنها نگذاشتن آنها در خانه است.